Sidechain, ana blockchain ağına iki yönlü bir köprü ile bağlanan, kendi mutabakat mekanizmasına ve blok parametrelerine sahip bağımsız bir blockchain ağıdır. Bu yapı, ana ağın işlem yükünü hafifleterek ölçeklenebilirlik sorunlarına çözüm üretir.
Sidechain ne demek?
Sidechain, teknik terminolojide “yan zincir” anlamına gelmekle birlikte, işlevsel olarak ana zincire (Mainnet) paralel çalışan ayrı bir veritabanı yapısını ifade eder. Bir side chain, ana ağdaki tıkanıklığı önlemek amacıyla işlemleri kendi üzerinde gerçekleştirir ve sonuç verilerini ana ağa raporlar. Bu mekanizma, merkeziyetsiz uygulamaların (dApp) daha hızlı ve düşük maliyetli çalışmasına olanak tanır. Ethereum veya Bitcoin gibi büyük ağların güvenliğini ve yaygınlığını kullanırken, kendi kuralları çerçevesinde esnek bir geliştirme ortamı sunar.
Sidechain’in blokzincirle ilişkisi nedir?
Sidechain’in blockchain ile ilişkisi, varlıkların zincirler arasında transfer edilmesini sağlayan “Two-Way Peg” (İki Yönlü Bağlantı) mekanizmasına dayanır. Ana blockchain üzerinde belirli miktarda coin veya token kilitlendiğinde, sidechain blockchain üzerinde bu varlıkların birebir karşılığı üretilir. Kullanıcı işlem yapmayı bitirdiğinde, yan zincirdeki varlıklar yakılır ve ana ağdaki kilitli varlıklar serbest bırakılır. Bu çift taraflı iletişim esnasında güvenlik, genellikle threshold (eşik) imza şemaları veya çoklu onay mekanizmalarıyla sağlanır.
Önemli bir ayrım olarak sidechain’ler, Layer 2 çözümlerinden farklı olarak kendi güvenliklerinden sorumludur. Ana ağın mutabakat mekanizmasını (PoW veya PoS) doğrudan kullanmazlar; bunun yerine kendi doğrulayıcı (validator) setlerine güvenirler. Bu durum, onlara hız kazandırırken güvenlik modelinde ana ağdan daha bağımsız bir yapı sergilemelerine neden olur.
Sidechain coin’leri nelerdir?
Kripto para ekosisteminde ölçeklenebilirlik ve hız sorunlarını çözmek amacıyla geliştirilen birçok popüler proje sidechain mimarisini kullanır. Bu ağların ekonomisini ve güvenliğini sağlayan yerel varlıklar, piyasada sidechain coin olarak adlandırılır. Öne çıkan bazı örnekler şunlardır:
- Polygon (MATIC): Ethereum ağı için geliştirilmiş, yüksek işlem hızı ve düşük ücretler sunan en popüler ölçekleme çözümlerinden biridir. Günümüzde Polygon 2.0 vizyonu ile zk-Rollup teknolojilerine evrilse de temelde güçlü bir yan zincir (PoS Sidechain) geçmişine sahiptir.
- Liquid Network (L-BTC): Bitcoin blockchain ağına bağlı çalışan, borsalar ve kurumlar arası hızlı BTC transferi ile gizlilik özellikleri sunan özel bir federasyon yan zinciridir.
- Gnosis Chain (GNO): Eski adıyla xDai Chain olarak bilinen bu proje, stablecoin tabanlı işlemler ve güvenilir topluluk yönetimi (governance) ile öne çıkan bir yapıdır.
- Skale (SKL): Ethereum uyumlu, geliştiricilerin kendi ihtiyaçlarına göre özelleştirebildiği esnek ve modüler bir yan zincir ağı sunar.
- Rootstock (RBTC): Bitcoin ağının güvenliği ile Ethereum’un akıllı sözleşme yeteneklerini birleştirmeyi hedefleyen bir akıllı sözleşme platformudur.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Sidechain güvenli midir?
Sidechain’lerin güvenliği, ana ağdan (örneğin Ethereum) ziyade kendi mutabakat mekanizmasına ve doğrulayıcılarının dürüstlüğüne bağlıdır. Bu nedenle, ana zincir kadar yüksek bir güvenlik seviyesi sunmayabilirler.
Layer 2 ve Sidechain arasındaki fark nedir?
Layer 2 çözümleri (örneğin Arbitrum, Optimism) güvenliklerini doğrudan ana blockchain ağından alırken, sidechain’ler kendi mutabakat mekanizmalarına ve güvenlik protokollerine sahiptir.
Bitcoin ağında sidechain var mıdır?
Evet, Bitcoin ağının ölçeklenebilirliğini artırmak için Liquid Network ve Rootstock (RSK) gibi yan zincir çözümleri geliştirilmiştir.
Bu makale yatırım tavsiyesi veya önerisi içermemektedir. Her yatırım ve alım satım hareketi risk içerir ve okuyucular karar verirken kendi araştırmalarını yapmalıdır.
